راهنمای انتخاب بهترین نوع مسواک برای داشتن دندانی پاکیزه و سلامت

راهنمای انتخاب بهترین نوع مسواک برای داشتن دندانی پاکیزه و سلامت

برای برخی مسواک زدن یک عادت همیشگی و روتین زندگی است، و این در حالی است که بخشی از مردم با موضوع مسواک زدن میانه خوبی ندارند. برخی نیز دندان های خود را مسواک میزنند، اما نه به آن شکل که برای سلامت دندان آنها مفید و موثر باشد. در واقع پروسه کوتاه و معمول مسواک زدن که در چند وعده در روز برای افراد اتفاق می افتد درست همانند اجرای درمان های پزشکی یا تعمیرات مکانیکی ماشین و حتی نظافت منازل و ادارات قواعد و اصول خود را دارد.

اهمیت مسواک زدن

شاید کمی احمقانه به نظر برسد که بخواهیم در قرن 21 در مورد میزان آگاهی مردم جهان نسبت به موضوع بسیار مهمی چون مبحث مسواک زدن چانه بزنیم، اما جالب است بدانید که حتی در همین قرن و با تکنولوژی روز افزونی که در تمام دنیا فراگیر شده است، همچنان درصد کمی از مردم با موضوع مسواک آشنایی ندارند. طبق آماری که از چند نظر سنجی تهیه شده چیزی در حدود 2 درصد از مردم جهان هرگز در طول یک شبانه روز مسواک نمی زنند.

fortsondentistry.com teeth brushing stats
به آمار تهیه شده از سایت fortsondentistry.com توجه کنید.

مسواک نزدن چه معایبی را دارد؟

شاید قبل از پاسخ به این سوال بهتر است که در مورد علت کلی مسواک زدن بحثی داشته باشیم. مسواک زدن فقط برای تمیز کردن تکه‌ های باقی مانده غذا در میان دندان ها نیست بلکه دقیقا با این کار یک دنیای میکروسکوپی از باکتری‌ ها را با به صرفه ترین روش موجود کنترل می‌کنیم که اگر رها شود، می تواند خسارت و آسیب های بسیار هزینه بری را برای دندان ها و حتی سلامت بدن به همراه داشته باشد.

قبل از هر چیز باید بدانید که باکتری ها به زبان ساده، عاشق قند و باقی مانده های غذا هستند. همین امر باعث می شود که باکتری های موجود در دهان ما، هنگامی که غذا میخوریم، و مخصوصا خوراکی های شیرین و نشاسته دار که سرشار از قند هستند، از این قند ها تغذیه کنند و در عوض آن به تولید اسید بپردازند. حالا این موضوع چه آسیبی به دندان ما میرساند؟ باید بدانید که این اسید باعث می شود مواد معدنی دندان مثل کلسیم به مرور زمان حل شوند و مینای دندان به تدریج ضعیف و پوسیده شوند.

زمانی که این باکتری ها و مواد غذایی بر روی دندان شما مع می شوند، لایه ای چسبناک را تشکیل می دهند که به آن پلاک گفته می شود، که این پلاک در واقع اجتماع کوچکی از میکروب هاست که در پوششی که عملکرد محافظ را دارد خودشان را نگه می دارند. اما این پلاک ها چه معایبی را به همراه دارند؟

  1. پلاک ها اسید را بر روی دندان ها نگهداری می کنند و پروسه پوسیدگی را تسریع می کنند.
  2. اگر پلاک ها برای مدت طولانی بر روی دندان شما باقی بمانند، به شکل بافت سفتی در می آیند که در علم دندانپزشکی آن را جرم دندان می نامیم و فقط دندانپزشک می تواند آن را درمان کند.
  3. این پلاک ها بر روی خط لثه ایجاد التهاب می کنند و در صورت ادامه دار شدن لثه را پس زده و موجب لقی دندان می شوند.

حالا نقش مسواک در این موضوع چیست؟ همانطور که گفته شد روند پوسیدگی دندان روندی تدریجی و آهسته می باشد. این بدین معناست که شاید این پلاک ها در روز های نخست آسیب چندانی به دندان وارد نکنند اما پس از چند روز انواع خطرناک تری از آنها که تولید کننده اسید قوی تری هستند شروع به رشد می کنند. در نتیجه، هرچه دیرتر مسواک بزنیم، این نوع از باکتری های خطرناک فرصت بیشتری برای آسیب زدن خواهند داشت.

حالا نقش مسواک در این موضوع چیست؟ همانطور که گفته شد روند پوسیدگی دندان روندی تدریجی و آهسته می باشد. این بدین معناست که شاید این پلاک ها در روز های نخست آسیب چندانی به دندان وارد نکنند اما پس از چند روز انواع خطرناک تری از آنها که تولید کننده اسید قوی تری هستند شروع به رشد می کنند. در نتیجه، هرچه دیرتر مسواک بزنیم، این نوع از باکتری های خطرناک فرصت بیشتری برای آسیب زدن خواهند داشت.

سلامت دندان = سلامت بدن

با توجه تمام نکاتی که ذکر شد به این نتیجه خواهیم رسید که مسواک نزدن نه تنها به دندان ها آسیب می زند، بلکه باعث آسیب جدی به لثه ها نیز می شود. تحقیقات علمی نشان داده اند که التهاب لثه می تواند دلیلی برای مشکلات در قلب و رگ ها نیز باشد، کنترل قند خون را در دیابت سخت تر می کند، و حتی بر سلامت دوران بارداری نیز تاثیرگذار است. 

این در حالی است که فلوراید موجود در خمیر دندان ها مینای دندان را تقویت و قوی تر می کنند. زمانی که این فلوراید وارد مینای دندان می شود در واقع آن دندان را در برابر اسیدی که باکتری ها تولید می کنند مقاوم تر می کند. پس چرا وقتی می شود با صرف روزی 4 دقیقه هم دندان و هم بدنی سالم داشت، از مسواک زدن پرهیز کرد؟ تازه آن هم وقتی که هزینه تهیه مسواک و خمیر دندان در برابر هزینه درمان دندان و بدن بسیار ناچیز است؟

بررسی انواع مختلف مسواک های دندان

تنوع مسواک در بازار فعلی بسیار بیشتر از هر زمان دیگری است، به طوری برای هر مشکل دندانی، یا دندان با نوعی حساسیت خاص، یک مسواک منحصر به فرد مخصوص آن دندان طراحی شده و در بازار دندانپزشکی توزیع می شود. اما در حقیقت وجود این تنوع بالا بر اساس نوع کارکرد، منبع انرژی، طراحی و نیاز مصرف‌کننده تعریف می شود.

به طور کلی چیزی در حدود 7 تا 14 نوع مسواک در بازار توزیع می شود که 7 تای  آن کاربردی تر و نام آشنا تر تلقی می شوند. لیست این مسواک ها را در پایین مشاهده می کنید.

۷ دسته پرکاربرد و شناخته‌شده مسواک

لیست گسترده‌تر و کامل (۱۴ نوع)

  1. مسواک دستی
  2. مسواک باتری‌خور (مدل ساده لرزشی)
  3. مسواک برقی یا «پاور»
  4. مسواک صوتی (Sonic) با لرزش در محدوده شنوایی انسان
  5. مسواک اولتراسونیک (Ultrasonic) با لرزش‌های بسیار سریع‌تر
  6. مسواک چرخشی یا نوسانی (Rotating/Oscillating)
  7. مسواک یونی (Ionic) که با بار الکتریکی پلاک رو جدا می‌کنه
  8. مسواک بین‌دندانی
  9. مسواک تک‌سری برای نقاط خاص
  10. مسواک خودکار یا «قالب دهان» که با گذاشتن در دهان همه دندان‌ها رو یکجا تمیز می‌کنه
  11. مسواک جویدنی
  12. مسواک با اسکرپر زبان (برای تمیز کردن زبان)
  13. مسواک زغال فعال (Charcoal) برای کاهش بوی بد و کمک به سفید شدن دندان
  14. مسواک‌های سازگار با محیط زیست (بامبو، بیوپلاستیک و…)

بررسی تمامی این موارد خارج از حوصله این مقاله می باشد اما تعدادی از موارد مهم و پر استفاده حتما مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

انتخاب مسواک مناسب

حالا که با انواع مختلف مسواک آشنا شدیم وقت آن رسیده که به بررسی برخی از این موارد و انتخاب بهترین از میان آنها بپردازیم. پرکاربردترین و مفیدترین انواع مسواک‌ها عبارتند از:

1- مسواک دستی

رایج‌ترین نوع مسواک که همه با آن آشنایی دارند. ارزان، قابل حمل و بدون نیاز به برق یا باتری. کیفیت تمیز کردن آن به روش و دقت مسواک زدن بستگی دارد.

تصویر مسواک های دستی یا همان کلاسیک

2- مسواک برقی (الکتریکی)

با لرزش یا چرخش سری مسواک، پلاک‌ها را بهتر از مسواک دستی جدا می‌کند. مناسب برای کسانی که توانایی حرکتی دستشان کمتر است یا می‌خواهند تمیزکاری دقیق‌تری انجام دهند.

تصویر مسواک های الکتریکی یا همان برقی

3- مسواک صوتی (Sonic)

نوعی مسواک برقی با لرزش‌های بسیار سریع (در محدوده شنوایی انسان) که علاوه بر تمیز کردن مکانیکی، حرکت مایع و خمیر دندان را بین دندان‌ها بهبود می‌دهد.

4- مسواک بین‌ دندانی

یک برس کوچک و نازک که مخصوص تمیز کردن فاصله بین دندان‌ ها یا اطراف براکت‌ های ارتودنسی طراحی شده است. جایگزین یا مکمل نخ دندان.

5- مسواک تک‌سری (End-Tuft)

سر کوچک و گرد دارد که برای نقاط دور از دسترس، مثل دندان عقل نیمه‌ رویش یا پشت آخرین دندان، بسیار مناسب است.

6- مسواک سازگار با محیط زیست (Eco-friendly)

معمولاً از بامبو یا پلاستیک‌ های تجزیه‌پذیر ساخته می‌شود. عملکرد آن مشابه مسواک‌ های دستی معمولی است، اما برای کسانی که به محیط زیست اهمیت می‌دهند گزینه بهتری است.

کدام مسواک بهترین است؟

در جواب به این سوال جدولی از سوی کارشناسان فروشگاه دندانپزشکی دنتی (Denti) فراهم شده که می توانبد با دقت هرچه بیشتر مسواک مناسب دندان خود را انتخاب کنید.

نوع مسواکمزایامعایبمناسب برایقیمت تقریبیامتیاز کلی
مسواک دستیارزان، در دسترس، تنوع زیادوابسته به مهارت فرد در مسواک زدنهمه افرادکم3 ستاره
مسواک برقیتمیزکاری بهتر، استفاده آسانقیمت بالاتر، نیاز به شارژ یا باتریافرادی با مشکل حرکتی یا حساسیت لثهمتوسط تا بالا4 ستاره
مسواک صوتی (Sonic)لرزش بسیار سریع، نفوذ بهتر بین دندان‌هاگران‌تر از برقی معمولی، نیاز به شارژکسانی که تمیزکاری کامل‌تر می‌خواهندبالا4.5 ستاره
مسواک بین‌دندانیعالی برای فاصله دندان یا ارتودنسیجایگزین کامل مسواک نیستافراد با فاصله بین دندان یا ارتودنسیمتوسط4 ستاره
مسواک تک‌سری (End-Tuft)دسترسی به نقاط سختفقط برای بخشی از دهان مناسب استکسانی با دندان عقل یا نقاط مشکل‌دارمتوسط3 ستاره
مسواک سازگار با محیط زیستدوستدار طبیعت، عملکرد مشابه دستیگاهی دوام کمتر از پلاستیکیافراد با دغدغه محیط زیستمتوسط3.5 ستاره

نکات نگهداری از مسواک

در این بخش چند نکته بسیار مهم جهت نگهداری صحیح از مسواک دندان را برای شما به صورت خلاصه و کوتاه فراهم آورده ایم. حتما به توجه به این نکات بپردازید.

۱. بعد از هر بار استفاده مسواک را خوب بشویید

  • مسواک را با آب تمیز بشویید تا خمیر دندان و باقی‌مانده غذا از بین برود.
  • این کار از تجمع باکتری‌ها جلوگیری می‌کند.

۲. به صورت ایستاده و در فضای باز نگهداری کنید

  • مسواک را به حالت عمودی داخل یک جا‌مسواکی باز قرار دهید.
  • از پوشاندن طولانی‌ مدت سری مسواک پرهیز کنید چون رطوبت باعث رشد میکروب‌ ها می شود.

۳. دور از سرویس بهداشتی نگه دارید

  •  مسواک باید حداقل ۱ تا ۲ متر از توالت فاصله داشته باشد.
  • اگر فاصله ممکن نیست، قبل از کشیدن سیفون درب توالت رو ببندید تا ذرات پخش نشوند.

۴. مسواک‌ ها را با هم تماس ندهید

  •  اگر چند مسواک در یک جا‌مسواکی هست، مطمئن شوید که سری مسواک‌ ها به هم نخورد تا آلودگی منتقل نشود.

۵. به موقع تعویض کنید

  • هر ۳ تا ۴ ماه یکبار مسواک را عوض کنید، یا زودتر اگر مو های آن فرسوده شد.
  • موهای خراب تمیزکاری را ضعیف می‌کنند و باکتری بیشتری جمع می‌کنند.

۶. هرگز مسواک را به اشتراک نذارید

  •  استفاده مشترک باعث انتقال باکتری، ویروس و قارچ میشود. حتی بین اعضای خانواده.

۷. گاهی ضدعفونی کنید

  • هفته‌ای یکبار سری مسواک را چند دقیقه داخل دهانشویه ضدباکتری بگذارید یا با آب داغ بشویید (نه جوش، چون به موها آسیب می‌زند).

۸. در سفر با دقت حمل کنید

  • از جعبه مسواک با تهویه استفاده کنید، نه جعبه کاملاً بسته. قبل از بستن، مسواک رو خشک کنید تا کپک نزند.

۹. دسته مسواک را هم تمیز کنید

گاهی دسته مسواک را هم بشویید یا با دستمال تمیز کنید تا باقی‌مانده خمیر دندان و چربی دست پاک بشود.

۱۰. به بوی بد یا لکه‌ها دقت کنید

اگر متوجه لکه سیاه، بوی کپک یا تغییر رنگ شدید، سریع مسواک را تعویض کنید.

نحوه صحیح مسواک زدن

همانطور که قبلا گفته شد، برخی مسواک میزنند، اما نه به روش صحیح آن. در اینجا برخی از نکات بسیار مهم جهت مسواک زدن صحیح دندان برای شما فراهم شده است.

1- انتخاب مسواک و خمیر مناسب

مسواک با موهای نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید.

2- مقدار مناسب خمیر دندان

برای بزرگسالان به اندازه یک نخود، برای کودکان زیر ۳ سال به اندازه یک دانه برنج.

3- زاویه درست مسواک

مسواک را با زاویه ۴۵ درجه به سمت خط لثه بگیرید.

4- حرکات آرام و کوتاه

با حرکات کوچک دایره‌ای یا رفت و برگشت آرام مسواک بزنید، فشار زیاد ندهید.

5- تمیز کردن همه سطوح دندان

سطح بیرونی، داخلی و سطح جویدن هر دندان را مسواک بزنید.

6- مسواک زدن زبان

برای از بین بردن باکتری‌ها و بوی بد دهان.

7- مدت زمان مسواک زدن

حدود ۲ دقیقه، یعنی ۳۰ ثانیه برای هر بخش دهان.

8- شستن یا فقط تف کردن

بعضی دندانپزشک‌ها توصیه می‌کنند فقط خمیر را تف کنید و آب نکشید تا فلوراید بیشتر روی دندان بماند.

9- تعداد دفعات مسواک زدن

روزی دو بار: صبح و قبل از خواب، و در صورت امکان بعد از خوراکی‌های شیرین.

سخن نهایی

تا آنجا ممکن بود سعی بر این شد که در این مقاله هر آنچه در مورد مسواک نیاز به توضیح و راهنمایی خاصی دارد مورد توجه شما عزیزان قرار بگیرد. بهداشت دهان و دندان بسیار پر اهمیت و مسئله ای حیاتی است که بی توجهی به آن می تواند آسیب های جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. پس تا آنجا که ممکن است سعی کنید نهایت اهمیت را برای سلامتی دندان های خود قائل شوید تا هم از خسارت های مالی و هم دندان های پوسیده جلوگیری کنید.

تصویر A R

A R

Nothing to say here!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محبوب ترین مقالات ما

دندان عقل چیست ؟ از رویش تا جراحی و مراقبه های پس از آن.
اخبار, عمومی

دندان عقل چیست ؟ از رویش تا جراحی و مراقبه های پس از آن.

دندان عقل: از رشد تا جراحی – راهنمای جامع برای بیماران و متخصصان چکیده دندان‌های عقل، آخرین دندان‌های آسیاب بزرگ که در انتهای دهان رشد می‌کنند، اغلب موضوع سوالات و نگرانی‌های بسیاری هستند. آیا همیشه باید کشیده شوند؟ هزینه کشیدن دندان عقل چقدر است؟ چه زمانی نگه داشتن آن‌ها بی‌خطر است و...
ادامه مطلب
کاربرد هوش مصنوعی در دندانپزشکی
آموزش, اخبار, تخصصی, عمومی

کاربرد هوش مصنوعی در دندانپزشکی

هوش مصنوعی در دندانپزشکی: تحول دیجیتال در تشخیص، درمان و مدیریت چکیده هوش مصنوعی در حال بازتعریف استانداردهای دندانپزشکی مدرن است. از تشخیص خودکار پوسیدگی در تصاویر رادیوگرافی تا طراحی شخصی‌سازی‌شده ایمپلنت‌ها، فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی دقت، کارایی و نتایج درمانی را به سطح بی‌سابقه‌ای ارتقا می‌دهند. این مقاله به بررسی جامع هفت حوزه...
ادامه مطلب
پوسیدگی زودرس دندان در کودکان full img
آموزش, تخصصی, عمومی

پوسیدگی زودرس دندان در کودکان

پوسیدگی زودرس دندان در کودکان: علل، پیشگیری و درمان چکیدهپوسیدگی زودرس دندان‌های شیری (Early Childhood Caries یا ECC) یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن دوران کودکی است که به تخریب سریع و پیشرونده دندان‌های شیری، معمولاً از سنین بسیار پایین، اطلاق می‌شود. این عارضه، که به نام‌هایی مانند «پوسیدگی ناشی از شیشه...
ادامه مطلب
بی‌حسی در دندانپزشکی: مروری جامع بر عوارض، خطاها و راهکارهای مدیریتی
آموزش, تخصصی, عمومی

بی‌حسی در دندانپزشکی: مروری جامع بر عوارض، خطاها و راهکارهای مدیریتی

تزریق داروی بی‌حسی در دندانپزشکی: عوارض، خطاها و راهکارهای مدیریتی بی‌حسی سنگ‌بنای دندانپزشکی مدرن و عاملی کلیدی در ارائه مراقبت‌های بدون درد و مبتنی بر رفاه بیمار است. با وجود ایمنی عمومی بالا، طیف وسیعی از عوارض جانبی—از خفیف و موقت تا شدید و نادر—ممکن است رخ دهند. این...
ادامه مطلب
چگونه با بیمار مضطرب ارتباط برقرار کنم؟ راهنمای جامع روانشناسی ارتباط در دندانپزشکی
آموزش, تخصصی, عمومی

چگونه با بیمار مضطرب ارتباط برقرار کنم؟ راهنمای جامع روانشناسی ارتباط در دندانپزشکی

از ترس تا اعتماد: هنر تبدیل کردن ویزیت دندانپزشکی به یک تجربه مثبت!تصور کنید: بیمارتان روی صندلی نشسته، دست‌هایش عرق کرده و چشمانش پر از ترس است. ضربان قلبش به قدری بالا رفته که صدایش را می‌شنوید. او نه به حرف‌های شما گوش می‌دهد و نه به درمان پیشنهادی فکر...
ادامه مطلب